در بازار امروز، تنظیم قرارداد اجاره یکی از مهم ترین مراحل اجاره دادن یا اجاره کردن ملک است. بسیاری از اختلافات حقوقی بین موجر و مستأجر، بهدلیل ناآگاهی از قوانین و بی دقتی در تنظیم قرارداد اجاره به وجود میآید. اگر قرارداد به درستی نوشته نشود، نه تنها اعتبار قانونی نخواهد داشت بلکه در آینده ممکن است باعث ضرر مالی و دردسرهای حقوقی شود.
در این مقاله قصد داریم نکات طلایی و اصولی تنظیم قرارداد اجاره را مرور کنیم تا بتوانید بدون نیاز به وکیل، قراردادی دقیق، قانونی و مطمئن تنظیم کنید.
برای اینکه قرارداد اجاره نامه معتبر باشد، باید تمام ارکان اصلی در آن ذکر شود. در تنظیم قرارداد اجاره، موارد زیر الزامی است:
در صورت حذف هر یک از این بخشها، قرارداد از نظر حقوقی ناقص و گاهی بی اعتبار میشود.
یکی از پرسش های پر تکرار در میان مالکان و مستأجران این است که آیا بهتر است تنظیم قرارداد اجاره را خودمان به صورت دستی انجام دهیم یا حتماً باید به بنگاه املاک مراجعه کنیم؟
پاسخ این سؤال بستگی به میزان آشنایی طرفین با قوانین دارد. اگر هر دو طرف از جزئیات حقوقی، نحوه تنظیم بندها و اصول قانونی اجاره نامه آگاهی کافی داشته باشند، میتوانند قرارداد را با استفاده از فرمهای آماده و معتبر بهصورت دستی تنظیم کنند. با این حال، تجربه نشان داده است که برای جلوگیری از بروز هرگونه اختلاف در آینده، مراجعه به بنگاه املاک گزینه مطمئن تری است. در بنگاه های رسمی، قرارداد اجاره در سامانه ثبت معاملات املاک کشور تنظیم میشود و دارای کد رهگیری رسمی است. این کد رهگیری، سندی قانونی به شمار میرود که از اجاره دادن مجدد یک ملک به چند نفر جلوگیری کرده و امنیت معامله را بالا میبرد.
بنابراین اگر به دنبال قراردادی معتبر، قابل پیگیری و بدون دردسر هستید، توصیه میشود تنظیم قرارداد اجاره را در حضور مشاور املاک و از طریق سامانه رسمی انجام دهید.
در هنگام تنظیم قرارداد اجاره، برخی جزئیات حقوقی نقش بسیار مهمی دارند. در ادامه مهمترین موارد را مرور میکنیم:
۱. بررسی مالکیت موجر
قبل از امضای قرارداد، مطمئن شوید شخصی که ملک را اجاره میدهد، واقعاً مالک یا دارای وکالت قانونی است. از او بخواهید سند رسمی یا وکالتنامه محضری ارائه دهد.
۲. درج دقیق تاریخ ها
حتماً تاریخ شروع و پایان قرارداد را بهصورت دقیق (روز، ماه، سال) بنویسید. اختلاف در تاریخ یکی از رایجترین دلایل شکایت در دادگاههاست.
۳. تعیین مسئولیت تعمیرات
در تنظیم قرارداد اجاره، باید مشخص شود کدام تعمیرات بر عهده موجر است و کدام بر عهده مستأجر.
معمولاً تعمیرات اساسی (مثل لوله کشی یا سقف) با موجر و تعمیرات جزئی (مثل شیرآب یا لامپ) با مستأجر است.
۴. ثبت وضعیت ملک قبل از تحویل
در لحظه تحویل ملک، از وضعیت آن عکس یا فیلم تهیه کنید تا در زمان تخلیه، اختلافی پیش نیاید. میتوانید در قرارداد بنویسید:
«ملک در تاریخ … با وضعیت سالم تحویل مستأجر شد و تصاویر ضمیمه قرارداد است.»
در فرآیند تنظیم قرارداد اجاره، بسیاری از مشکلات حقوقی به دلیل اشتباهات ساده و بیدقتی در نوشتن جزئیات رخ میدهد. برای مثال، ننوشتن شماره ملی یا نشانی دقیق طرفین، میتواند در زمان پیگیری قانونی دردسرساز شود. همچنین مشخص نکردن تاریخ دقیق شروع و پایان اجاره یا توافق شفاهی درباره مبلغ اجاره و ودیعه، از رایجترین اشتباهاتی است که باعث اختلاف میان موجر و مستأجر می شود.
یکی دیگر از خطاهای مهم، نادیده گرفتن مسئولیت تعمیرات و امضای قرارداد بدون حضور شاهدان معتبر است. علاوه بر این، اگر قرارداد در سامانه رسمی ثبت نشود و کد رهگیری نداشته باشد، امکان اجاره دادن دوباره ملک یا بروز تقلب وجود دارد. بنابراین، با دقت در جزئیات و پرهیز از این اشتباهات، میتوان از بروز بسیاری از مشکلات حقوقی و مالی در آینده جلوگیری کرد.
در اجاره آپارتمان، چند مورد جزئی اما مهم باید حتماً ذکر شود:
همچنین بخوانید: نمونه شکایت خیانت همسر
اگر قرارداد برای مغازه یا دفتر تنظیم میشود، باید چند نکته اضافهتر در نظر گرفته شود:
در تنظیم قرارداد اجاره تجاری، حضور مشاور حقوقی بسیار مفید است زیرا قوانین آن با اجاره مسکونی متفاوت است.
دریافت کد رهگیری در تنظیم قرارداد اجاره یکی از مطمئن ترین روشها برای جلوگیری از مشکلات بعدی است. این کد باعث میشود قرارداد شما در سامانه رسمی ثبت شود و از اجاره دادن ملک به چند نفر جلوگیری گردد. همچنین، قرارداد دارای کد رهگیری از اعتبار قانونی بالایی در مراجع قضایی برخوردار است، در صورت گم شدن قابل پیگیری است و احتمال جعل یا دستکاری در متن قرارداد را به حداقل میرساند. برای دریافت آن کافی است به یک بنگاه املاک مجاز مراجعه کرده و مدارک هویتی موجر و مستأجر را ارائه دهید.
اگر قصد دارید قرارداد اجاره را بدون حضور بنگاه تنظیم کنید، موارد زیر را فراموش نکنید:
با رعایت این نکات، حتی بدون بنگاه هم میتوانید قرارداد اجارهای معتبر و مطمئن بنویسید.
در انتهای مدت اجاره، ممکن است طرفین بخواهند قرارداد را تمدید یا فسخ کنند.
برای تمدید، کافی است الحاقیهای به قرارداد اضافه شود که در آن مدت و مبلغ جدید قید شود.
اما برای فسخ زودتر از موعد، باید یکی از شرایط زیر وجود داشته باشد:
در غیر این صورت، فسخ یکطرفه قرارداد ممکن است از نظر قانونی پذیرفته نشود.
در نهایت، تنظیم قرارداد اجاره دقیق و اصولی مهمترین گام برای داشتن معاملهای امن و بدون دردسر است. اگر جزئیات قرارداد مانند مبلغ، تاریخ، شرایط فسخ و مسئولیتها بهدرستی نوشته شود، از بروز بسیاری از اختلافات جلوگیری میشود. استفاده از قرارداد رسمی دارای کد رهگیری نیز اعتبار قانونی و اطمینان معامله را افزایش میدهد. بنابراین، دقت در نوشتن و ثبت قرارداد، بهترین تضمین برای حفظ حقوق موجر و مستأجر است.
اگر هنوز در مورد تنظیم قرارداد اجاره خود مطمئن نیستید، همین حالا با مشاوران وکیل تلفنی در کرمان تماس بگیرید تا در چند دقیقه قراردادی مطمئن و بدون دردسر برایتان تنظیم شود.